Amazon ormanları ve tavuk göğsü
|
Amazon ormanları ve tavuk göğsü METE KIZIK Son yıllarda nerdeyse doğa ve çevre olumsuzluklarına karşı suçluluk kompleksi içinde yaşamak zorunda bırakılıyoruz... Doğa koruması adına kullandığımız eşyalardan, yediğimize, içtiğimize kadar her şeyde çevre dostu tüketici olmak istiyor, özen gösteriyor, duyarlaşıyor, yine de suçluluk duygusu ağır basıyor kimi zaman... Bu duyarlılık örneğin Selçuk’ta 11 yaşındaki Sarp ve Irmak Özdemir’in sokaklarda müzik yaparak orman yangınlarına karşı mücadele için uçak alma kampanyasına katılmasına yol açıyor. Öte yandan Berlin’de yaşayan çevre aktivisti Bernadette’in kırmızı et yerine tercih ettiği tavuk etinin öyküsü onu, yeni bir hareketin aktivisti yapıyor. Çünkü biliyor artık; yediği tavuk göğsü, Brezilya’daki Amazon ormanlarının yok edilmesine yol açıyor... Nasıl mı? Özellikle batılı ülkelerde son yıllarda kırmızı et yerine tavuk eti revaçta. Geleneksel dönerimiz bile neredeyse tümüyle tavuk ve hindi etinden yapılıyor. Brezilya sadece yılda 100 bin ton tavuk göğsünü Almanya’ya ihraç ediyor. Tavuk ihracatçısı şirketler 100 bin ton kanatlı için 500 milyon tavuk kesiyor. Peki, 500 milyon tavuk üretecek olan kim? Küçük ve orta ölçekli üreticiler değil, çok uluslu şirketler (ÇUŞ). ÇUŞ’ların bu kadar tavuk üretmesi için gerekli olan yaklaşık 35 milyon metrekarelik alan nerde? Dünyanın ciğerleri olarak adlandırılan Amazon bölgesinde, yani adres Brezilya... Nasıl bu süreç? Hektarlarca arazide 300 yıllık ağaçlar kesilir, kimin umrunda... Manzara bununla da sınırlı değil. İhracat için yol, soğuk hava depoları, paketleme tesisleri gereklidir... Yıllardan beri gelişmiş ülkelerin soya, mobilya, kağıt, yem sanayisinde kullanılmak için yok edilen Amazonlara, bu kez batının tavuk şirketleri dadanır... Ağaçlar devrilir boy boy. Doğanın dengesi bozulur. Biyolojik denge, ormanla dost yaşayan yerlilerin geleneksel tarım ve yaşam kültürleri hiçe sayılır. Daha ilginç bir süreç işler bu kez tersine. Batılının sevmediği tavuk başı, butu, ayakları, ciğerleri bu kez tekrar başta Brezilya olmak üzere Afrika kıtasının diğer ülkelerine ve Çin’e ihraç edilir Almanya’dan. Brezilya’da küçük hayvancılıkla uğraşan on binlerce köylü, ihracatçı firmaların araç gereç, teknik donanımlarına ve pazar alanlarına boy ölçüşecek durumda mıdır? Artık küçük bahçelerinde yetiştirdikleri birkaç tavuğu pazara bile getirecek ne şansları ne de yasal hakları vardır... Çünkü GATT anlaşmaları ticarette her türlü sınırlamayı yasaklamıştır ÇUŞ’lar adına. Çaresiz yüzyıllardır süregelen doğayla barışık yaşamlarına son vermek zorunda kalıp yeni açlar ordusuna katılır, onbinlerce küçük üretici... Şimdilerde Almanya’da çevreci ve duyarlı kesimler Bernadette gibi yaşanan sürece tepki gösteriyor. Bir yandan midelerine indirdiklerinin çevre katliamcısı şirketlerden olup olmadığını, diğer yandan Brezilyalı köylülerin daha da yoksullaşmalarına yol açıp açmadıklarını sorguluyor. Sonuç, en azından duyarlı kesim için suçluluk, vicdan hesabı ve anti -kapitalist mücadelenin bir alanı oluyor. Az bir şey olmasa gerek... mailto:metekizik@cumhuriyet.com.tr   |
